Drinkwaterbedrijven bezorgd over proefboringen schaliegas
|
 |
Begin juni zette minister Verhagen de proefboringen naar schaliegas in het Brabantse Boxtel 'on hold'. Opgeschrikt door Engelse aardbevingen die mogelijk zijn veroorzaakt door de boringen, eiste de minister verder onderzoek. De drinkwaterbedrijven Brabant Water en Vitens zijn blij met deze beslissing. Zij maken zich vooral zorgen over de gevolgen van de boringen voor de drinkwaterkwaliteit. Het bedrijf Cuadrilla, dat een vergunning heeft om in Boxtel met de boringen te starten, doet nu samen met de Britse geologische dienst onderzoek naar de oorzaak van de bevingen. Daarnaast heeft Cuadrilla opdracht gegeven aan Royal Haskoning om een onafhankelijk onderzoek van het Britse parlement te vertalen naar de Nederlandse situatie. De resultaten van dat onderzoek worden half september verwacht.
Schaliegas is aardgas dat wordt gewonnen uit schalie (leisteen), een gesteente dat zich kilometers diep in de grond bevindt. In het gesteente zitten minuscule gasbelletjes opgeslagen. Om dat gas te bereiken wordt een boring verricht en daarna worden scheuren gemaakt in de schalie met een techniek die fracking wordt genoemd. Bij het fracken wordt een vloeistof onder hoge druk in de schalielaag gepompt waardoor er scheurtjes in het gesteente ontstaan zodat het schaliegas kan ontsnappen. Zodra er gas vrijkomt, komt ook een deel van de geïnjecteerde boorvloeistof uit het boorgat omhoog als afvalstroom. Die vloeistof bestaat uit, volgens Cuadrilla, voor het grootste deel uit water, zand (99,85%) en twee alledaagse chemische stoffen. "Over die chemische stoffen doen we niet geheimzinnig. Glutaraaldehyde wordt gebruikt om het productiewater bacterievrij te houden en polyacrylamide houdt de frackvloeistof soepel", zegt Hans Weijel van Cuadrilla.
 
Risico's
In Engeland hebben zich onlangs twee aardbevingen, van respectievelijk 2,3 en 1,5 op de schaal van Richter, voorgedaan na boringen van Cuadrilla. De proefboringen in Engeland werden daarna direct stopgezet. In Nederland wil Verhagen eerst meer duidelijkheid over de oorzaken van de bevingen voor hij toestemming geeft voor de boringen in Boxtel. Volgens de minister is de oorzaak van de grondwatervervuiling, die leidde tot gas in het drinkwater in de VS, intussen bekend. In zijn brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer van 20 juni geeft hij aan dat de vervuiling van het grondwater niet gerelateerd is aan het fracken, maar aan het gebrekkig cementeren van de boorput.
Specifieke vragen drinkwater
Vewin en de drinkwaterbedrijven Vitens en Brabant Water zijn bang dat er meer risico's zijn voor de drinkwatervoorziening. De komende periode gaat Cuadrilla samen met Brabant Water kijken naar de risico's voor het drinkwater. Het Brabantse waterbedrijf heeft een aantal specifieke vragen die waarschijnlijk niet zullen worden beantwoord in het onderzoek van Royal Haskoning. Directeur Guiljo van Nuland: "De ervaringen met het winnen van schaliegas elders in de wereld zijn niet geruststellend. Het kan zijn dat schadelijke, niet mobiele stoffen die zich nu in het gesteente bevinden door het omhoog pompen van de boorvloeistof in het grond- of oppervlaktewater terecht komen. Zo zou er bijvoorbeeld radium kunnen vrijkomen. Wij willen ook graag weten welke chemische stoffen bij de boringen worden gebruikt. Vanuit onze expertise kunnen we meedenken over mogelijke alternatieven. Cuadrilla zegt heel makkelijk dat er veilige technieken worden gebruikt. We laten ons graag overtuigen, maar we willen wel garanties."
Onduidelijk
Ook Vewin volgt de ontwikkelingen rondom de schaliegasboringen nauwgezet. "Wij volgen het dossier op nationaal niveau. Het dossier is voor ons op dit moment één van onze speerpunten. Vewin wil graag betrokken zijn bij het onderzoek en samenwerken met de overheid", zegt Cees Verkerk van Vewin. Ook Gelderland is door het rijk aangewezen als één van de locaties waar schaliegas gewonnen kan worden. Eind juli waarschuwde Vitens dat de kwaliteit van drinkwater niet kan worden gegarandeerd als proefboringen naar steenkolengas en schaliegas zonder vooronderzoek doorgaan. Woordvoerder Kim van Gameren van Vitens is opgelucht dat de boringen in Boxtel zijn opgeschort. "Er is nog teveel onduidelijkheid."
Hoorzitting
Volgens Cees Verkerk van Vewin mag er pas worden geboord als de drinkwatersector akkoord gaat. "Het advies van de drinkwaterbedrijven is van belang voor het draagvlak", zegt een woordvoerder van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, "maar zij hebben geen doorslaggevende stem." "De maatschappelijke acceptatie is natuurlijk wel van belang" zegt Guiljo van Nuland van Brabant Water. Hij vertelt dat er op 14 september een hoorzitting in de Tweede Kamer is gepland. Daar zullen alle partijen die betrokken zijn bij de proefboringen in Boxtel hun visie geven op de boringen zodat de Tweede Kamer-leden een beter beeld krijgen van de problematiek.
Onderzoek
Het onderzoek van Royal Haskoning in opdracht van Cuadrilla zal dus half september worden afgerond. Minister Verhagen heeft specifieke aandachtspunten voor dit onderzoek aangegeven. Hans Weijel van Cuadrilla zegt daar het volgende over: "Het is aan ons om anderen te overtuigen van de veiligheid van onze werkwijze. Het onderzoek naar het mogelijke verband tussen fracken en de bevingen in Engeland is naar verwachting eind september gereed. Ook dit onderzoek wordt door Royal Haskoning onderworpen aan de vertaling/evaluatie naar de lokale Brabantse/Nederlandse situatie en, ter completering, aan het hoofdrapport toegevoegd."
(WaterForum Online, 9 augustus 2011)
|
