Kierbesluit is een 'gutes Nachricht' voor Rijnoeverstaten
|
 |
Het besluit van de ministerraad om alsnog over te gaan tot uitvoering van het zogenaamde Kierbesluit Haringvlietsluizen, is door de Rijnoeverstaten met grote instemming ontvangen. Natuurmonumenten zegt zeer verheugd te zijn met het feit dat staatssecretaris Atsma, na alle gerezen twijfel, toch tot de conclusie is gekomen dat het op een kier zetten van de Haringvlietsluizen de beste oplossing is om trekvissen in staat te stellen bovenstrooms van Rijn en Maas hun paaigebieden te kunnen bereiken. Dijkgraaf Jan Geluk van het waterschap Hollandse Delta zegt dat na jarenlange onzekerheid er nu duidelijkheid is. Het waterschap kan de uitwerking van de plannen weer ter hand kan nemen om de zoetwatervoorziening op Goeree-Overflakkee en Voorne-Putten duurzaam te gaan inrichten en beheren.
Op 27 januari ging de ministerraad op voorstel van staatssecretaris Atsma van I&M en staatssecretaris Bleker van EL&I definitief akkoord met het Kierbesluit, in overeenstemming met de internationale afspraken uit 2000. In het regeerakkoord van de huidige coalitie was een streep gezet door de plannen omdat er onvoldoende draagvlak in de regio zou bestaan, omdat de kosten te hoog opliepen en zich een steeds grotere vertraging voordeed bij de voorbereidingen voor het Kierbesluit. Het kabinetsbesluit stuitte op hevig verzet, zowel in de Tweede Kamer, bij natuurorganisaties en bij de Rijnoeverstaten, Frankrijk en het Europees parlement. Er was namelijk al voor vele tientallen miljoenen geïnvesteerd aan vispassages en andere voorzieningen. Met het niet doorvoeren van het internationaal afgesproken Kierbesluit, zou de 'voordeur' voor de trekvis gesloten worden. Het besluit van de huidige regering leidde tot schriftelijke protesten en aankondigingen van schadeclaims als Nederland zich niet aan de afspraken zou houden.
Geen volwaardig alternatief
Aanvankelijk hield staatssecretaris Atsma voet bij stuk en liet een omvangrijk onderzoek uitvoeren naar eventuele alternatieven. Dat onderzoek heeft nu uitgewezen dat er geen volwaardig alternatief is waardoor Nederland een juridisch en financieel risico loopt. Daarnaast zou zijn gebleken dat er ook voldoende draagvlak in de regio is door het nemen van maatregelen die genoeg zoetwater garanderen en het schrappen van een ontpoldering, aldus de staatssecretaris.
Uit het onderzoek door Nederlandse en internationale experts naar eventuele alternatieven, is gebleken dat het Haringvliet de belangrijkste route is voor trekvis naar de stroomgebieden van Rijn en Maas. Alternatieve maatregelen om vismigratie te bevorderen, behalen maar de helft van het resultaat dat met het Kierbesluit wordt bereikt.
Internationale Rijncommissie
Ben van den Wetering, secretaris van de Internationale Rijncommissie (ICBR) in Koblenz, vertelt dat, ondanks het feit dat Nederland pas volgende week tijdens de commissievergadering het hernieuwde besluit officieel kenbaar maakt, alom verheugd wordt gereageerd door de overige commissieleden. "De verontrusting was groot toen Nederland vorig jaar bekend maakte geen uitvoering te geven aan het Kierbesluit omdat al vele kostbare maatregelen waren uitgevoerd. Wij zijn er altijd vanuit gegaan dat het in 2000 genomen besluit voldoende zou zijn om te bereiken dat de vispopulatie in het stroomgebied van de Rijn zichzelf in stand houdt. Tot nu toe wordt nog steeds heel intensief jonge zalm uitgezet en pas als dat niet meer nodig is hebben we ons beoogde resultaat behaald." Volgens Van den Wetering is het treffen van vismigratiemaatregelen langs de Rijn, ondanks de ontstane onrust, gewoon doorgegaan. Zo is bij Koblenz in oktober vorig jaar in de Moezel begonnen met de bouw van een kostbare vispassage.
Waardering voor Atsma
Ook Bjorn van den Boom, woordvoerder namens Natuurmonumenten, zegt dat zijn organisatie zeer blij is met het besluit van het kabinet. "Wij waren enorm geschrokken toen bleek dat het kabinet van het Kierbesluit wilde afzien. Toch kunnen wij voor staatssecretaris Atsma wel waardering opbrengen. Hij heeft het doel nooit ter discussiegesteld. Hij is op zoek gegaan naar alternatieven en heeft dat op een zeer transparantie manier gedaan. Niet voor niets heeft de EU-commissie hem daar voor gecomplimenteerd." De waardering voor het Nederlandse besluit is internationaal. 'Geweldig nieuws', 'gutes Nachricht', 'ganz gutes News', waren ook de reacties van de collega-natuurorganisaties in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland en van medewerkers van de Europese Commissie.
Zorgen over trend
Toch zegt Van den Boom zich zorgen te maken. Hij signaleert een trend waarbij regeringen afrekenen met het hele politieke verleden, zoals ook gebeurt rond de Ecologische Verbindingszone en de ontpoldering van de Hedwigepolder. "Dat maakt meerjarenbeleid zeer lastig. Je kunt dan wel veel geld steken in alternatieve studies, maar uiteindelijk liggen er wel eerder afgesloten verdragen en komt de betrouwbaarheid van Nederland in het geding. Dat Atsma daar nu rekenschap van heeft genomen en daar in zijn analyse ook op uitkomt: hulde, zeker!"
Opnieuw om 'keukentafel'?
Van den Boom vreest wel mogelijke nieuwe vertraging. Behalve dat voor het uitvoeren van de maatregelen nog slechts 3 ha grond moet worden verworven, vreest hij dat ook met andere grondeigenaren opnieuw om de 'keukentafel' gezeten moet worden. "Maar als Natuurmonumenten willen wij ons met alle begrip voor de angst voor verzilting bij partijen, volledig inzetten om dat proces constructief te laten verlopen. Dit wel met de aantekening dat de aanvoer van zoetwater met het Kierbesluit absoluut is gegarandeerd."
Waterschap hervat werkzaamheden
Bij Waterschap Hollandse Delta worden de uitvoeringsplannen ook weer met frisse moed opgepakt. Volgens woordvoerster Jeanine van de Haterd hebben die werkzaamheden tijdelijk stil gelegen en was en is nog niet alle grondverwerving voor de aanleg van zoetwatervoorzieningen afgerond. "Zodra de Tweede Kamer akkoord gaat met wat het kabinet nu voorstelt, kan het bestuurlijk en ambtelijk overleg over het Kierbesluit en de compenserende maatregelen weer worden opgestart."
Compenserende maatregelen
Die compenserende maatregelen bestaan uit het verplaatsen van innamepunten voor zoetwater omdat het Haringvliet door het openzetten van de schuiven deels zal verzilten. Vanaf de nieuw aan te leggen innamepunten in oostelijke richting, moeten bestaande watergangen worden verbreed. Er moet een nieuw zoetwaterkanaal worden aangelegd om de land- en tuinbouw blijvend van zoetwater te kunnen voorzien. Ook drinkwatermaatschappij Evides moet een nieuw innamepunt aanleggen. Daarmee is een bedrag van 4 miljoen euro gemoeid. Deze kosten worden, net als de zoetwatervoorziening voor de landbouw, door de overheid betaald. Pas wanneer de compenserende maatregelen zijn afgerond, kunnen de sluizen in het Haringvliet op een kier worden gezet. Naar verwachting gebeurt dat in 2015. De meeste fracties in de Tweede Kamer reageerden gisteravond verheugd op het besluit van staatssecretaris Atsma om de Haringvlietdam toch permanent open te stellen voor trekvissen. Dit betekent dat het voornemen in het regeerakkoord om de voorbereidende werkzaamheden te staken van de baan is.
(WaterForum Online, 28 juni 2011)
|
