Atsma laat reikwijdte Deltawet over aan Tweede Kamer
|
 |
Waterkwantiteit en waterkwaliteit zijn onlosmakelijk verbonden, zodat het kabinet beide onder de Deltawet wil laten vallen. Tijdens de behandeling van de Deltawet bleek daartegen weerstand te bestaan in Tweede Kamer, ook bij de regeringspartij VVD. Het Deltafonds is alleen bedoeld voor de waterveiligheid en de zoetwatervoorziening, dus niet voor de verbetering van de waterkwaliteit, aldus verschillende Kamerfracties. Atsma heeft begrip voor deze redenering en laat het aan de Tweede Kamer over. De Kamer stemt op 28 juni over de wet en voorgestelde wijzigingen. Duidelijk is dat de Tweede Kamer de rem aantrekt voor het bekostigen van aanverwante doelen zoals gebiedsontwikkeling, uit het Deltafonds.
Waterkwaliteit niet onder Deltafonds
De Tweede Kamer heeft op 20 juni met staatssecretaris Joop Atsma een wetgevingsoverleg gevoerd over de Deltawet. Het is de bedoeling de wet nog voor het zomerreces aan te nemen. Tijdens het overleg is uitvoerig gedebatteerd over de wettelijke vastlegging van het Deltaprogramma, het Deltafonds en de Deltacommissaris. Atsma maakte aan de Kamer duidelijk dat de waterveiligheid en de zoetwatervoorziening de kernelementen zijn van de Deltawet. Het onderhoud en beheer en de waterkwaliteit zijn volgens hem aan het wetsvoorstel toegevoegd, zodat die integraal kunnen worden meegenomen met de veiligheidsmaatregelen. De Tweede Kamerleden Elbert Dijkgraaf (SGP) en Esmé Wiegman (CU) spraken zich direct aan het begin van het Kameroverleg al uit tegen deze verbreding. Over het onderhouden beheer viel volgens hen nog wel te praten, maar over een eventuele financiering van de verbetering van de waterkwaliteit niet.
‘Makkelijke prooi'
VVD-kamerlid Anne-Wil Lucas verwoordde het anders: "Het Deltafonds is een makkelijke prooi voor derden om er allerlei andere doelen mee te realiseren." Atsma bevestigde haar vrees en stelde dat voorkomen moet worden dat het Deltafonds ‘verdampt in subdoelen'. Lucas heeft een amendement ingediend voor vaste koppeling voor tussen het Deltaprogramma en het Deltafonds. Er moet volgens het VVD-Kamerlid financieel onderscheid zijn tussen de maatregelen voor de waterveiligheid en de zoetwatervoorraad en de overige ambities op het gebied van bijvoorbeeld natuur, recreatie en ruimtelijke kwaliteit. Die aanvullingen mogen alleen uit het Deltafonds worden gefinancierd, als de andere overheden eerst extra geld in het fonds hebben gestort. Op het gebied van waterkwaliteit wil Lucas alleen financiering uit het Deltafonds mogelijk maken als die maatregelen ook leiden tot verbetering van de zoetwatervoorziening.
Jaarlijks 1 miljard euro
Staatssecretaris Atsma wil in de volgende Rijksbegroting vastleggen dat van 2020 tot en met 2028 jaarlijks 1 miljard euro in het Deltafonds wordt gestort voor de uitvoering van het Deltaprogramma. De Tweede Kamer zocht bij Atsma naar meer zekerheid over de voeding van het fonds, maar Atsma zei die niet te kunnen geven. Het vastleggen van uitgaven in de regeerperiode van toekomstige kabinetten ligt heel gevoelig en volgens Atsma is de begroting van jaarlijks 1 miljard euro voor de eerste periode van 8 jaar het maximaal haalbare. Bovendien is het volgens hem nog onduidelijk hoeveel het Rijk precies nodig heeft voor het bereiken van de waterveiligheid. Atsma rekent op financiële bijdragen van andere overheden voor maatregelen die ook goed zijn voor de natuur of de recreatie. Ook kan het bedrijfsleven bijdragen door de maatregelen uit te voeren als een pps-samenwerking. Een andere mogelijke financiering is het uitgeven van staatsobligaties.
Atsma wil geen minimum vastleggen
Toch bleef de Tweede Kamer bezorgd over het fonds. Volgens Atsma is wettelijke vastlegging van een bijdrage aan het fonds de meest vergaande mogelijkheid. Voor een aanpassing is dan namelijk een wetswijziging nodig. De optie van CDA-Kamerlid Koppejan om wettelijk vast te leggen dat minimaal 10% van het Infrastructuurfonds jaarlijks aan de waterveiligheid wordt besteed, ging Atsma te ver. Atsma licht nog toe dat de keuze om tot het jaar 2028 te gaan, voortkomt uit de afspraak tussen Rijk en waterschappen om op dit moment de financiering van het Hoogwaterbeschermingsprogramma te herzien. Tot 2028 betaalt ieder de helft van de uitvoering. Mogelijk dat de waterschappen daarna de hele uitvoeringskosten voor hun rekening zullen nemen.
Geen extra geld voor innovaties
Zowel Atsma als de Tweede Kamer willen dat de uitvoering van het Deltaprogramma zoveel mogelijk deel uitmaakt van regionale gebiedsontwikkeling, maar dan moet de bijdrage uit het Deltafonds strikt beperkt blijft tot de waterveiligheid. Verschillende Kamerleden drongen er bij de staatssecretaris op aan de gecombineerde aanpak met gebiedsontwikkeling te stimuleren, maar erop toe te zien dat derden zelf betalen voor de extra ambities. Hier ontstaat wel direct spanning met het advies voor de economische topsector Water, waarin het kabinet wordt aangespoord te investeren in innovatie. In de Tweede Kamer lijkt vooralsnog weinig draagvlak om mee te betalen aan duurdere, innovatieve maatregelen. De Kamer rekent vooral op het bedrijfsleven en wil de private sector prikkelen via de aanbesteding van projecten en daarin veel aandacht aan innovatie te besteden.
(WaterForum Online, 22 juni 2011) |
