Niet de getallen maar de kwaliteit telt in millenniumdoel water
|
 |
"De kwantitatieve doelstelling om met de Millenniumgoals 50 miljoen mensen veilig drinkwater en fatsoenlijke sanitaire voorzieningen te bieden, heeft enorm goed geholpen om aan de burger uit te leggen wat we precies willen bereiken met ontwikkelingshulp. Maar aantallen moeten geen doelstelling op zich worden." Dat zegt Sjef Ernes van Aqua4all in reactie op de plannen van staatssecretaris Ben Knapen van Buitenlandse Zaken. Knapen wil meer inzetten op bilaterale waterprogramma's in ontwikkelingslanden. Tijdens een bijeenkomst met de Nederlandse watersector op 2 februari maakte hij bekend daar dit jaar 30 miljoen euro extra beschikbaar voor te stellen.
Concreet
Het was voormalig minister van Ontwikkelingssamenwerking Agnes van Aardenne die destijds de Millenniumdoelstellingen formuleerde en spontaan een aantal van 50 miljoen noemde, vertelt Ernes. "Dat was een kwalitatieve doelstelling die goed heeft gewerkt omdat het in één keer heel concreet maakte van wat doe je nu eigenlijk, waar focus je je op en wanneer ben je tevreden. Maar tegelijkertijd zijn die millenniumdoelstellingen een beetje een eigen leven gaan leiden". Ernes wijst op een wat academische discussie die is ontstaan over de aantallen, hoe die kunnen of moeten worden vastgesteld.
Bevrijd
"Het is goed dat we daar een beetje van bevrijd zijn. Als je bijvoorbeeld kinderen op school in de ontwikkelingslanden helpt aan veilig drinkwater, dan is dat een ontzettend goede zaak. Alleen in termen van Millenniumgoals telt dat niet mee omdat de goals waren gedefinieerd in termen van bereikte huishoudens. Voor je het wist besloten donors vervolgens om niet langer de scholen te financieren", aldus Ernes.
Hij geeft nog een ander voorbeeld: "We hebben hele goede resultaten geboekt met heel slimme, innovatieve technologieën die het water thuis veel veiliger maakten, zoals goedkope en effectieve filters. Maar die filters telden ook weer niet mee omdat de goals uitgingen van het wel of niet aanwezig zijn van een kraan in een woning."
Thermometer
Ernes denkt dat in die zin de Millenniumgoals een beetje hun tijd overleefd hebben en hij zegt blij te zijn van dat soort discussies verlost te zijn. "Natuurlijk hadden wij wel een soort thermometer en de Millenniumgoals hebben wel heel duidelijk aangegeven dat we behoorlijk op schema zitten met betrekking tot de drinkwaterdoelstelling. Maar ook dat we, wereldwijd, qua sanitatiedoelstelling enorm zijn achtergebleven. Sterker nog, we zijn amper in staat geweest om zelfs maar de groei van de bevolking bij te benen."
Blijven monitoren
Volgens Sjef Ernes is het misschien wel jammer dat met de nieuwe aanpak een graadmeter zoals met de Millenniumgoals ontbreekt, "maar het is wel van belang te blijven monitoren wat de resultaten zijn en deze ook zichtbaar te maken. In die zin blijven de Millenniumgoals een doel dienen, ook al hebben we de outputdoelstellingen losgelaten."
Belofte
Hoewel Ernes zegt goed te kunnen leven met de strategie die Knapen nu voorstelt, is hij het met de NGO's eens dat het feit dat het kabinet heeft besloten de 0,8 BNP af te zwakken naar 0,7 BNP en bovendien die 0,7 ook nog eens te gaan vervuilen met allerlei uitgaven die vroeger niet uit die 0,8 kwamen, effectief vele malen minder geld beschikbaar is voor extra ontwikkelingshulp. "De eerder gedane belofte had het kabinet niet mogen loslaten."
Beetje verzakelijking mag
Simavi-directeur Rolien Sasse die aanvankelijk verontrust was over de mogelijkheid dat de 50 miljoen Millenniumdoelstelling helemaal uit het zicht zou verdwijnen, is na het nieuwe voorstel van Knapen minder pessimistisch geworden. "Het is prima te constateren dat water toch nog zoveel aandacht krijgt van het kabinet. "En een beetje verzakelijking, een bedrijfsmatige aanpak vooral in de landen zelf kan geen kwaad. Maar voor ons blijft het van groot belang dat duidelijk wordt aangegeven hoe we de mensen die het echt nodig hebben ook daadwerkelijk worden bereikt. Hierin ligt toch een belangrijke taak voor de Nederlandse overheid. Zonder doelbewuste strategie lukt het vaak niet om de armste groepen te bereiken. In de praktijk zie je dan vaak dat uiteindelijk toch de beter gesitueerde bevolking van de steden het meest profijt zal hebben van deze gewijzigde aanpak. De 60 procent van de (arme) bevolking op het platteland die het water het hardst nodig heeft, zal het minste donorgeld krijgen. We mogen die ambitie niet loslaten. De economische groei in die landen heeft de kloof tussen de armen en minder armen alleen maar groter gemaakt. Na 30 jaar ontwikkelingssamenwerking is het overduidelijk dat een duidelijke strategie wat dat betreft onontbeerlijk is. Mensen laten betalen voor water is ook goed, maar we moeten ervoor waken dat naast de investeringen die nu worden gedaan, het platteland niet vergeten wordt."
(WaterForum, 1 maart 2011)
|
